virjinia

براى ساخت و تعمير دستگاههاى الكترونيكى دانستن يك فن كاملاً ضرورت دارد و اين فن چيزى جز لحيمكارى نيست. لحيمكارى ظاهراً كار ساده اى به نظر ميرسد

لحيمكارى را دست كم نگيريد.

براى ساخت و تعمير دستگاههاى الكترونيكى دانستن يك فن كاملاً ضرورت دارد و اين فن چيزى جز لحيمكارى نيست. لحيمكارى ظاهراً كار ساده اى به نظر ميرسد كه هر كس حتى در اولين تمرين، خود را قادر به انجام آن ميداند و اتفاقاً همين ساده پنداشتن موضوع اغلب مايه دردسر و اتلاف وقت افراد ميشود. حقيقت اين است كه لحيمكارى كار دشوارى نيست اما اگر كسى قواعد ساده اين فن را خوب نشناسد در ساختن دستگاههاى الكترونيكى با مشكلات جدى مواجه ميشود و اغلب خود شخص متوجه نميشود كه علت كار نكردن يا سوختن دستگاه مورد علاقهاش جز يك اشتباه در لحيمكارى چيز ديگرى نيست.

به كمك اين راهنما، همه ميتوانند لحيمكارى را به روش صحيح بياموزند و در ساختن دستگاههاى الكترونيكى موفقتر باشند.

 با توجه به اهميت موضوع، ما بطور خلاصه به ذكر پارهاى از توضيحات لازم درباره لحيمكارى و مونتاژ قطعات ميپردازيم و توصيه ميكنيم قبل از آنكه ساختن كيتى را آغاز كنيد، در خارج از فيبر مدارچاپى چند بار لحيمكارى را تمرين كنيد.

 وسايلى كه براى لحيمكارى لازم است: يك هويه 30 يا 40 واتى با نوك تيز، سيم لحيم (60 درصد، روغندار و ترجيحاً خارجى) ، سيم چين و سمباده نرم.

 وسايلى كه بهتر است تهيه شود: پايه هويه، ابرنسوز يا اسفنج‌نسوز (براى تميز كردن سر هويه) و روغن لحيم

 ابتدا سطح پشت فيبر مدارچاپى (قسمت مسى) را با يك سنبادة نرم كاملاً تميز و براق نمائيد.

توجه: قطعات الكترونيكى بايد با آرايشى منظم روى فيبر نصب شوند. بى‌نظمى و بهم ريختگى قطعات بروى فيبر، هم ظاهر كار را خراب مى‌كند و هم موجب اتصال قطعات به‌ يكديگر و بروز مشكلات‌ متعدد مى‌شود. در شكلهاى ‌1 و 2 ، دو نمونه‌ از آرايش‌ درست‌ و نادرست‌ قطعات‌ نشان‌ داده‌ شده‌ است‌ كه‌ به‌ آسانى‌ مى‌توان‌ اين‌ دو نمونه‌ را با هم‌ مقايسه‌ كرد. پس‌ از چيدن‌ قطعات‌ بر روى‌ فيبر و عبور دادن‌ پايه‌هاي‌ آنها از سوراخهاي‌ فيبر، كمي‌ پايه‌ها را كج‌ كنيد تا كيت‌ آماده‌ لحيمكاري‌ شود.

روش صحيح لحيمكاري: ابتدا بايد نوك هويه را كه كاملاً داغ شده براي چند لحظه در محل لحيمكاري (كنار پايه قطعه) قرار دهيد تا محل لحيمكاري كمي گرم شود

سپس نوك سيم لحيم را در همان محل قرار داده و آن را به نوك هويه بچسبانيد و حدود 2 تا 3 ثانيه تأمل كنيد تا قلع كاملاً در محل ذوب شود و محل لحيم را فرا گيرد.

با دور كردن سيم لحيم، نوك هويه را نيز از محل لحيمكاري دور كنيد و سعي كنيد محل لحيمكاري را چند ثانيه ثابت نگه داريد تا قلع ذوب شده كاملاً منجمد و محكم شود.

وقتي سيم لحيم كاملاً در محل لحيمكاري ذوب شد، هويه و سيم لحيم را از محل دور كنيد، اما چون چند لحظه طول مي‌كشد تا لحيم ذوب شده و سخت و جامد شود، بنابر اين لازم است چند ثانيه‌اي محل لحيمكاري را ثابت و بدون حركت نگه داريد. به ياد داشته باشيد كه تكان خوردن محل لحيمكاري، ممكن است منجر به ترك خوردن‌ لحيم شود كه عيب بزرگي به حساب مي‌آيد.

هيچگاه در خارج از محل لحيمكاري سيم لحيم را به نوك هويه نزنيد.

توجه: از زدن روغن لحيم جداً خودداري فرماييد، زيرا روغن لحيم باعث كثيف شدن مدار و در نتيجه عدم كارايي لازم كيت مي شود.

سيم اضافي را به وسيله سيم چين از بيخ كوتاه كنيد:

حال لحيمكاري تمام است. پس از آنكه لحيم كاملاً سفت و جامد شد، سيم اضافي را از ته بوسيله سيم چين كوتاه كنيد. ديده مي‌شود كه بعضي از افراد تازه كار سيم اضافي را چند بار به چپ و راست خم ميكنند تا سيم بريده شود. البته با اين عمل ممكن است بتوان سيم اضافي را قطع كرد، اما به احتمال زياد لحيم آسيب مي‌بيند و در آن شكاف و تركهاي ظريفي به وجود مي‌آيد كه پس از اتمام كار، يا دستگاه كار نخواهد كرد و يا كار آن رضايت بخش نخواهد بود، و آن وقت ساعتها وقت شما تلف مي‌شود تا متوجه شويد كه اشكال ناشي از همان لحيمي است كه سيم اضافي آن را با تكانهاي مكرر و خلاصه با زور از جايش قطع كرده‌ايد!

چگونه سيم را به فيبر مدار چاپي لحيم كنيم؟

فرض كنيد مي خواهيد چند رشته سيم را به نقاطي از فيبر مدار چاپي وصل كنيد (مثلاً سيمهاي بلندگو، جاباتري و غيره). روش صحيح از اين قرار است: نوك سيم را حدود نيم سانتيمتر لخت كنيد و رشته هاي افشان سيم را خوب بتابانيد. سپس سيم را به روغن لحيم آغشته كرده و به وسيله هويه داغ و كمي سيم لحيم، نوك لخت سيم را به لحيم آغشته كنيد بطوري كه قشر نازكي از قلع قسمت لخت شده سيم را در برگيرد و آن را به صورت يك ميله باريك صاف در آورد. حال اين سيم را به راحتي ميتوانيد وارد سوراخ مورد نظر بر روي فيبر كنيد و در پشت فيبر به لحيمكاري بپردازيد.

طرز لحيم كردن سيم به پايه ها:

بسيار اتفاق مي‌افتد كه شما بخواهيد سيمي را به پايه‌هاي لوازم الكترونيكي (مانند ولوم، لامپ، كليد و غيره) وصل كنيد. براي اين كار بايد به ترتيب زير عمل كنيد: نوك سيم را لخت كرده و طبق توضيحات قبلي سيم را به لحيم آغشته كنيد. پايه قطعه مورد نظرتان را نيز به لحيم آغشته كنيد. آنگاه نوك سيم را روي پايه مورد نظر قرار داده نوك هويه داغ را روي محل بگذاريد و كمي نگهداريد. ملاحظه مي‌كنيد كه حتي بدون نياز به سيم‌لحيم اضافي، نوك سيم به پايه مورد نظر شما لحيم مي‌شود. البته در مواردي كه جنس سيم ضخيم است، سيم‌لحيم اضافي نيز مصرف كنيد تا اتصال كاملاً محكم شود. توجه داشته باشيد كه نوك سيمها را بيش از حد لخت نكنيد. همچنين دقت كنيد در اثر سرايت لحيم اضافي، پايه‌ها به هم نزديك نشوند كه در اين موارد احتمال اتصال ميان پايه‌ها خيلي زياد است.

اين نكته را بايد متذكر شويم كه تنها با ممارست و تمرين و تجربه ميتوان به يك لحيمكاري ايده آل و عالي دست پيدا كرد و اگر اولين لحيمكاريتان مانند افراد حرفهاي نشد، چندان دلسرد نشويد.

نكته پاياني اينكه هر چند يك بار نوك هويه را داخل روغن لحيم بزنيد و سپس آنرا بر روي ابرنسوز يا اسفنج‌نسوز يا پارچه مرطوب چند بار بكشيد تا نوك هويه تميز و براق شود.

در اينجا ضمن اينكه خدمات اين مؤسسه بتواند رضايت دوستاران الكترونيك را در بر داشته باشد، اميدواريم كه با نامه ها و پيامهايتان ما را در ادامهٴ راه، راهي كه در جهت رشد و شكوفائي نسل جوان جامعه اسلامي مان است، بيش از پيش ياري دهيد.

بهنام كيت